RSS

De Curriculumspiegel

26 Sep

view.mediumEen beschrijving en analyse van trends vanuit beleid, praktijk, wetenschap en maatschappij.

  • Hoe krijgt het curriculum vorm in de dagelijkse praktijk van het basis-, speciaal en voortgezet onderwijs?
  • Wat blijken leerlingen daarvan op te steken?
  • Hoe verhoudt een en ander zich tot wat we willen?
  • En als zich dat slecht tot elkaar verhoudt, wat valt daar dan aan te doen?
  • Welke patronen en opvallende discrepanties tussen beoogd-uitgevoerd-gerealiseerd zijn zichtbaar?
  • Welke ruimte hebben, ervaren en nemen scholen en leraren?
  • Wat moet, mag en kan?
  • Waar liggen aanknopingspunten en uitdagingen voor verbetering?

In deel A van de Curriculumspiegel komen de volgende zes generieke thema’s aan de orde (voorzien van een korte slotbeschouwing met algemene conclusies en aanbevelingen):

curriculumspiegel-2015-deel-a

• richting en ruimte door en binnen landelijke leerplankaders;
• samenhang in het curriculum;
• maatwerk;
• curriculum en toetsing;
• ICT en curriculum;
• professionalisering in relatie tot het curriculum.

De bijdragen over de vakgebieden (deel B) bestaan uit samenvattingen van door de SLO-vaksecties uitgevoerde Vakspecifieke trendanalyses.

P. 145-161: Curriculum Cultuur. 

curriculumspiegel-2015-deel-b

Conclusies

Curriculum en doorlopende leerlijnen kunst en cultuur

Een conclusie is dat er sprake is van een grote diversiteit binnen het onderwijs in kunst en cultuur. Niet alleen de inhoud is divers, ook de visie van waaruit scholen en leraren werken is divers. Dit is bepalend voor de wijze waarop het onderwijs vorm krijgt. Daardoor kunnen kinderen van een vergelijkbare leeftijd en een vergelijkbaar onderwijsniveau op het gebied van kennis en vaardigheden op de belangrijke schakelmomenten in het onderwijs een verschillende kunstbagage hebben. Dat zegt uiteraard niks over het niveau. Het onderwijsprogramma bepaald tot en met klas 3 van het Vo de kunstzinnige en culturele ontwikkeling van leerlingen. Gebaseerd op globale kerndoelen. Scholen hanteren hierbij wel of niet het leerplankader (po), gebruiken wel of niet het theoretisch kader van Cultuur in de Spiegel als kritische reflectie. Het onderwijsprogramma voor de kunstvakken is gericht op verdieping of juist op verbreding. Het werken is mono-, multi- of interdiscplinair gericht binnen de kunstvakken.  Zoveel scholen, zoveel smaken en zelfs binnen één school kunnen smaken verschillen.

Meer eenheid nodig

Leerlingen die een kunstvak als examenvak kiezen, komen uiteindelijk in de trechter naar het (centraal theoretisch) examen terecht. Maar zelfs dan kiest een school voor het examen ‘oude of nieuwe stijl’ op basis van persoonlijke voorkeuren. In de huidige situatie is het daardoor vrijwel onmogelijk om leerlingen op een vergelijkbaar opleidingsniveau af te leveren aan het vervolgonderwijs.Voor een te vergelijken opleidingsniveau, net zoals dat bij alle andere vakken het geval is, is een meer eenduidig en minder globaal curriculum nodig. Een curriculum dat scholen ruimte biedt en tegelijkertijd aansluit bij de bijzondere aard van de kunstvakken. Om de kwaliteit van het kunst- en cultuuronderwijs in een doorlopende leerlijn van 4 tot en met 18 jaar te borgen, is het van belang dat er in die hele keten meerdere stappen ter verbetering worden gezet met speciale aandacht voor de belangrijke schakelmomenten in de leerroute van de leerlingen.

Talentontwikkeling en leerplankundig maatwerk
Wanneer het curriculum voor kunst en cultuur helder is, kan beter worden ingespeeld op talentontwikkeling. De ontwikkeling van talent vindt in het brede kunstzinnige vakgebied niet alleen binnenschools plaats. Hierin wordt juist de samenwerking gezocht met buiten- en naschoolse trajecten. Talentvolle leerlingen zijn geïnteresseerd in een extra uitdaging bij bijvoorbeeld een dansschool, een muziekschool, een vooropleiding van de kunstacademie of conservatorium. Dit betekent een pleidooi voor leerplankundig maatwerk; elke leerling zijn persoonlijke curriculum! Hiervoor is het noodzakelijk om de verrijkings- en verdiepingsbehoeften van de leerling in te schatten, met culturele instellingen en hogescholen samen te werken en een gepersonaliseerd curriculum samen te stellen, dat leerlingen kunnen verzilveren voor toelating tot vervolgopleidingen.

Modernisering en actualisering
De wereld van kunst en cultuur en de vakgebieden in de creatieve sector (design, media, gaming, muziek, entertainment) is mede dankzij de technologische ontwikkelingen sterk in beweging. Het lijkt er op dat de huidige kerndoelen en  examenprogramma’s scholen en leraren onvoldoende uitdagen het mediagebruik binnen de kunstvakken te moderniseren en actualiseren. Ook de deskundigheid van leraren speelt daarin een rol. In hoeverre gaat het onderwijs in kunst en cultuur mee met de tijd? Is actualisering van kerndoelen en examenprogramma’s op dit onderdeel wenselijk? Welke behoeften hebben leraren voor hun professionalisering op dit vlak?

Professionalisering
Veel kunstvakdocenten ontwikkelen hun eigen materiaal. De hoge verwachtingen die er leven ten aanzien van de curriculaire ontwerpvaardigheden van leraren vragen om scholing. Het ontwikkelen van een actueel, samenhangend programma met een beredeneerde opbouw van tussendoelen en inhouden is voor de meeste kunstdocenten een uitdaging waarvoor curriculaire competenties nodig zijn. Dit geldt ook voor het ontwikkelen van een gepersonaliseerd curriculum in het kader van talentontwikkeling. In hoeverre zijn leraren vanuit hun opleiding voorbereid op deze taak?

De Curriculumspiegel is ook meegenomen in de notitie: Visie op cultuureducatie in het Funderend Onderwijs #Onderwijs2032 LKCA

 
Een reactie plaatsen

Geplaatst door op 26 september 2015 in cultuureducatie

 

Tags: , , , , , ,

Ik ben benieuwd naar wat je ervan vindt

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s